Kopalnia św. Jana w Krobicy

Kopalnia św. Jana w Krobicy koło Świeradowa- Zdroju to nieczynna już kopalnia rud cyny, która jest niemym świadkiem historii początków górnictwa na tych terenach i jedną z najstarszych udostępnionych do zwiedzania kopalni w Polsce. Ale zacznijmy od początku: pierwsza połowa XVI wieku, do miejscowości Krobsdorf oraz Giehren (współcześnie Krobica i Gierczyn) przyjeżdżają górnicy z terenu dzisiejszych Czech, a inwestorem tutejszych kopalni jest Jan Schaffgotsch z arystokratycznego rodu śląskiego. Najpierw powstają wyrobiska odkrywkowe, stopniowo są przekształcane w szyby i wyrobiska podziemne, które następnie odwadniano sztolniami. W 1576 roku w kopalni św. Jana rusza wydobycie złóż cyny i trwa przez 240 kolejnych lat, a region dzięki temu zakwitnie górniczo. Gwałtowne załamanie prac górniczych przypada na okres wojny XXX-letniej w wieku XVII, po której wydobycie cyny na tym terenie nigdy nie wróciło już do poziomu z czasów świetności, zaś w wieku XVIII w okolicy Przecznicy i Gierczyna (wsie w pobliżu Krobicy) rozpoznano złoża kobaltu.

Dziś na terenie krobickiej kopalni udostępniona jest podziemna trasa składająca się z dwóch sztolni: „Św. Leopold” i „Św. Jan”. Stanowią one pierwszy etap tematycznej ścieżki dydaktyczno-turystycznej „Śladami dawnego górnictwa kruszców”. Cała trasa składa się z 13 różnych stanowisk, w zdecydowanej większości naziemnych: odwiedzając to miejsce, trzeba liczyć się z 8-kilometrowym spacerem (z czego 350 metrów pod ziemią) wzdłuż pozostałości nieczynnych obiektów górniczych.

O tym, że to nie jest zwykły spacer, świadczy fakt, że twórcy ścieżki zadali sobie trud, by oddać realia dawnych kopalń, gdy w chodnikach pracowali górnicy i kruszyli skały. Ślady ręcznego wydobycia wciąż są widoczne w korytarzach sztolni, a eksponaty znajdujące się w sali muzealnej nawiązują do tradycji górniczych w terenu Gór i Pogórza Izerskiego. Ponadto trasa podziemna wiedzie krętymi i wąskimi tunelami pełnymi ślepych odnóg. Co odważniejsi turyści, gotowi na zastrzyk adrenaliny, mogą wziąć w dłoń szklany znicz i doświadczyć nocnego zwiedzania kopalni, które startuje o 21:00.